Κάστρο Γραμβούσας

Στη νησίδα της Ήμερης Γραμβούσας, στη δυτική Κρήτη, βρίσκεται το επιβλητικό ενετικό κάστρο της Γραμβούσας. Χτίστηκε για την προστασία του φυσικού λιμανιού της νησίδας, με αφορμή την οχύρωση ολόκληρης της Κρήτης που επιχειρήθηκε κατά τα τέλη της Βενετοκρατίας.

Το κάστρο της Γραμβούσας άρχισε να κτίζεται το 1584 και έχει σχήμα ακανόνιστο, τρίπλευρο με τείχη και προμαχώνες, ενώ από τη βόρεια πλευρά καλύπτεται από απροσπέλαστα βράχια.

Από μια θολωτή στοά γίνεται η είσοδος στο εσωτερικό του κάστρο της Γραμβούσας, όπου σώζονται δύο μεγάλες δεξαμενές που συγκέντρωναν τα νερά της βροχής,  θεμέλια κτιρίων, ο ναός του Ευαγγελισμού και η πυριτιδαποθήκη, που μετατράπηκε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας σε τζαμί. Τα τείχη είχαν χτιστεί με τοπικό ασβεστόλιθο.

Το Κάστρο της Γραμβούσας παραδόθηκε με προδοσία στους Τούρκους το 1692.  Παρέμεινε στην Οθωμανική κατοχή μέχρι τα χρόνια της επανάστασης του 1821. Οι Έλληνες που το κατέλαβαν, το χρησιμοποιούσαν ως ασφαλές κέντρο για θαλάσσιες επιδρομές και πειρατεία. Έπειτα ανακαταλήφθηκε από τους Τούρκους και παρέμεινε στα χέρια τους μέχρι την πλήρη ερήμωση και εγκατάλειψή του.