Η Μάχη της Αράχωβας

Η Μάχη της Αράχωβας είναι μια από τις σημαντικότερες μάχες της Επανάστασης του 1821 και έλαβε χώρα γύρω από τον ιστορικό ναό του Αγίου Γεωργίου στην ιστορική πόλη του Παρνασσού.

Στις 18 Νοεμβρίου του 1826, τα ελληνικά στρατεύματα υπό τον Γεώργιο Καραϊσκάκη συνάντησαν εδώ τα τουρκικά και τους επιτέθηκαν, με σκοπό να προκαλέσουν αντιπερισπασμό από την πολιορκία της Αθήνας και να ανακόψουν την τροφοδοσία προς το Βορρά. Η Μάχη της Αράχωβας κράτησε έξι μέρες, ήταν νικηφόρα για τους Έλληνες και εξαιρετικής σημασίας: οι στόχοι επιτεύχθηκαν, προκλήθηκαν πολύ σημαντικές απώλειες στον εχθρό, που υπολογίζονται σε 2000 νεκρούς, ανάμεσα στους οποίους και ο αρχηγός, ενώ αναπτέρωσαν το ηθικό των Επαναστατημένων που είχε κλονισθεί. Ήταν η Μάχη της Αράχωβας που καθιέρωσε τον Καραϊσκάκη στις συνειδήσεις των αγωνιζομένων και στην ιστορία ως έναν από τους σημαντικότερους αρχηγούς του απελευθερωτικού αγώνα των Ελλήνων.

Στο σημείο που εκτυλίχθηκε το 1826 η Μάχη της Αράχωβας βρίσκεται σήμερα η προτομή του ήρωα, τοποθετημένη πάνω σε τρακόσιες πέτρινες σφαίρες. Σύμφωνα με την παράδοση, ο ίδιος ο Καραϊσκάκης μετά την Μάχη της Αράχωβας, ζήτησε να τοποθετηθούν τα κεφάλια των νεκρών Τούρκων σε σωρό για να θυμίζουν την πικρή ήττα.  Στις εθνικές επετείους οι Αραχωβίτες τιμούν τον ήρωα με κατάθεση στεφάνων, ενώ συνηθίζεται, ένας μικρός μαθητής να σκαρφαλώνει τις πέτρες και να τον στεφανώνει με ένα από αυτά, ενώ παράλληλα «στρίβει» τα πέτρινα μουστάκια – μια κίνηση που ήταν ένδειξη ικανοποίησης για τους Έλληνες οπλαρχηγούς.

Του Αγίου Γεωργίου, που γίνεται το πανηγυράκι του Άη Γιώργη, τιμώνται και οι νεκροί της Μάχης της Αράχωβας στο μνημείο αυτό.