Στιβάνια

Τα στιβάνια είναι οι παραδοσιακές μπότες που φορούσαν όλοι οι άνδρες της υπαίθρου παντού στην Κρήτη. Πλέον φοριούνται από λίγους και κυρίως σε εξαιρετικές περιπτώσεις.

Ο υποδηματοποιός λέγεται στιβανάς. Είναι ο μάστορας που «ξεσηκώνει» αυτός ο οποίος σχεδιάζει με μολύβι το περίγραμμα της πατούσας πάνω σ’ ένα λεπτό χαρτί.

Ο στιβανάς παίρνει πολύ προσεκτικά τα μέτρα του ποδιού. Μετράει γύρω – γύρω τον αστράγαλο, παίρνει την περίμετρο της γάμπας, το ύψος της κνήμης, γιατί τα στιβάνια πρέπει να εφαρμόζουν στο πόδι ανεξαρτήτως με το αν ο πελάτης διαλέξει μαλακό ή σκληρό δέρμα.

Δύο μέρες δουλειά κατά μέσον όρο χρειάζεται ο τσαγκάρης για να φτιάξει ένα ζευγάρι στιβάνια. Μπορεί τις παραδοσιακές φορεσιές πλέον οι Κρητικοί να τις φορούν κυρίως σε φολκλόρ εκδηλώσεις όμως τα στιβάνια κρατούν ακόμη.

Κάμποσοι στιβανάδες εργάζονται στο νησί, σε όλες τις μεγάλες πόλεις, Χανιά, Ρέθυμνο, Ηράκλειο, αλλά και σε κεφαλοχώρια, όπου καταφεύγουν εκείνοι που αγαπούν την παραδοσιακή υποδηματοποιία.

Πολλοί από τους κατοίκους των ορεινών οικισμών επιμένουν να χρησιμοποιούν τα στιβάνια ξέροντας ότι αντέχουν στις ιδιαίτερες περιβαλλοντικές συνθήκες, αφού το έδαφος είναι κακοτράχαλο και τα χωράφια κατάφυτα.

Μαύρο χρώμα έχουν τα καθημερινά στιβάνια και λευκό αυτά που προορίζονται για επίσημες περιστάσεις.