Αμπελόφυτο

Το Αμπελόφυτο είναι ένα αγροτικό χωριό πολύ κοντά στη Χώρα, πάνω στον εθνικό δρόμο που συνδέει την Κυπαρισσία με την Πύλο. Η παλιά του ονομασία επί Τουρκοκρατίας ήταν Αγορέλιτσα και μετονομάστηκε το 1930 σε Αμπελόφυτο, από τα αμπέλια που υπήρχαν παλιότερα στην περιοχή.

Το Αμπελόφυτο άλλωστε είχε γνωρίσει τα προηγούμενα χρόνια φοβερή οικονομική άνθηση από την αμπελουργία, τις σταφίδες και το κρασί που παρήγαγαν οι κάτοικοί του. Για να καλλιεργηθούν οι εκτάσεις του συγκεντρώνονταν εργάτες από όλη την Πελοπόννησο. Έφτασε κάποτε να έχει περίπου 1000 κατοίκους, ενώ σήμερα έχουν παραμείνει περίπου 300. Τις τελευταίες δεκαετίες οι κάτοικοι εγκαταλείπουν την καλλιέργεια των αμπελιών και στρέφονται προς την ελιά , από την οποία προέρχεται σήμερα το κύριο εισόδημά τους. Στο Αμπελόφυτο έχει δημιουργηθεί μάλιστα Ελαιουργικός Συνεταιρισμός, με δικό του σύγχρονο ελαιουργείο.

Η αρχική θέση του Αμπελόφυτου ήταν χαμηλότερα, κοντά στον ποταμό Σέλα. Λόγω του κλίματος όμως οι κάτοικοι άρχισαν να χτίζουν τα σπίτια τους προς την πλαγιά που είναι το σημερινό χωριό. Στον ποταμό Σέλα, στη θέση «Κορδέλες» έγινε τον Ιούλιο του 1944 η περίφημη μάχη της Αγορέλιτσας μεταξύ Ελλήνων Ανταρτών και Γερμανών κατακτητών. Μια μικρή ομάδα ανταρτών με αρχηγό τον Ηλία Σφακιανάκη (Μπαρμπαλιά) έστησε ενέδρα σε γερμανικό κομβόι που κατευθυνόταν από την Πύλο προς την Κυπαρισσία. Στη μάχη που ακολούθησε, σκοτώθηκαν πολλοί Γερμανοί και λίγοι Έλληνες, μεταξύ των οποίων και ο Σφακιανάκης. Στο σημείο αυτό έχει στηθεί σήμερα μνημείο.