Φαιστός

Ο αρχαιολογικός χώρος της Φαιστού βρίσκεται στο δρόμο για τις Μοίρες και το Τυμπάκι, κι απέχει περίπου 60 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από την πόλη του Ηρακλείου στον ομώνυμο νομό της Κρήτης.

Κάτω από τη σημερινή Φαιστό απλώνεται η αγροτική πεδιάδα Μεσσαράς σαν ένα ατελείωτο μαγικό χαλί, ζωσμένο από τη μεγαλόπρεπη αλυσίδα των Αστερουσίων ορέων, η οποία και τελικά πολιορκείται από τουριστικά θέρετρα του Λυβικού πελάγους, όπως τα Μάταλα.

Ο Όμηρος αναφέρει τη συμμετοχή της Φαιστού στην εκστρατεία της Τροίας, ενώ διάφοροι ιστορικοί μελετητές την περιγράφουν ως το θηλυκό κάστρο του Μίνωα, το αλλοτινό βασίλειο του αδερφού του, και γιου του Δία, Ροδάμανθυ, και την πόλη που ιδρυτής της ήταν ο μυθικός Ηρακλής. Πάντως, το μόνο σίγουρο είναι ότι η αρχαία αυτή πόλη υπήρξε ένα από τα τέσσερα μινωικά ανάκτορα του νησιού κι ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη μινωική κοινότητα του νησιού. Άκμασε ένα γύρω το 2000 π. Χ. και αποτελούσε το κέντρο του μινωικού πολιτισμού στη νότια και την κεντρική Κρήτη.

Τα ερείπια του ανακτόρου και της πόλης της Φαιστού, ανακαλύφθηκαν (χωρίς όμως ν’ αναστηλωθούν) από Ιταλούς αρχαιολόγους μόλις το 1900. Το βασιλικό ανάκτορο ήταν χτισμένο πάνω στον αρχαίο λόφο του Ληθαίου, για να «επιβλέπει» και τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα και η μινωική πόλη εκτείνονταν σε μεγάλη έκταση γύρω από το ανάκτορο, ενώ η κατοίκηση στην περιοχή φαίνεται να ήταν συνεχής από το 6.000 π. Χ. έως και τον 1ο αιώνα π. Χ..

Με μια μικρή διακοπή, το 1500 π.Χ., η κατοίκηση συνεχίζεται μέχρι και τα γεωμετρικά χρόνια, οπότε κι η Φαιστός γνωρίζει νέα περίοδο ακμής, μεγαλώνει η πόλη της, και αυξάνεται ο πληθυσμός της. Τελικά, στα μέσα του 2ου αιώνα π. Χ. η αρχαία πόλη της Γόρτυνας, που μεταγενέστερα έγινε κι η πρωτεύουσα του νησιού, καταστρέφει ολοσχερώς τη Φαιστό, η οποία αν και δεν εγκαταλείπεται αμέσως, χάνει την ισχύ της στην περιοχή.

Στην Φαιστό χτίστηκαν δύο ανάκτορα – οικοδομήματα δύο διαφορετικών εποχών. Το πρώτο (μαζί με τα γύρω κτίσματά του, εκτείνονταν σε 18.000 τετραγωνικά μέτρα, έκταση λίγο μικρότερη από αυτή των ανακτόρων της Κνωσσού), οικοδομήθηκε περί το 2000 π.Χ., αλλά καταστράφηκε από σεισμό ένα γύρω το 1700 π. Χ..

Κατά συνέπεια, χτίζεται πάνω στα ερείπια του ένα νέο παλάτι, το οποίο ήταν πιο επιβλητικό – όπως διακρίνεται από τα σημερινά αρχαιολογικά ευρήματα, που επίσης καταστράφηκε από σεισμό περίπου το 1450 π. Χ. (κατάληξη που είχαν και τα περισσότερα μινωικά κέντρα της εποχής). Επιπλέον, η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως ψήγματα ναού (νότια του ανακτόρου), που πιθανολογείται ότι ήταν αφιερωμένος στη θεά Ρέα.

Ίσως ένα από τα χαρακτηριστικότερα αξιοθέατα της Φαιστού είναι η σκάλα με τα πλατιά σκαλοπάτια (μήκους σχεδόν 14 μέτρων), που κατέληγε στα προπύλαια του (νέου) λαβυρινθώδους ανακτόρου. Ακριβώς μπροστά από αυτή τη μεγάλη σκάλα, στη δυτική αυλή του παλατιού, διαδραματίζονταν τα ταυροκαθάψια (οι ταυρομαχίες της εποχής). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όπως είναι φυσικό, παρουσιάζουν (στα βόρεια του ανακτόρου), το διαμέρισμα της βασίλισσας και δίπλα απ’ αυτό, το διαμέρισμα του βασιλιά της Φαιστού.

Κάνοντας μια ενδελεχή περιήγηση γύρω από τα βασιλικά διαμερίσματα και τις αποθήκες του ανακτόρου, ο επισκέπτης αποκτά μια πλήρη εικόνα για το επίπεδο του μινωικού πολιτισμού. Από τα πολύχρωμα καμαραϊκά αγγεία, τους εντυπωσιακούς μεγάλους αμφορείς, τα μεγάλα πιθάρια για την αποθήκευση των βασικών ειδών των Μινωιτών, μέχρι και το διάσημο πήλινο δίσκο της Φαιστού, με τα ανεξιχνίαστα 242 σε αριθμό σύμβολά του – εδώ και πολλές δεκαετίες, που διαβάζονται από την περιφέρεια προς το κέντρο.

Το συγκεκριμένο αντικείμενο (17ος αιώνας π.Χ., ο οποίος κι εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου) συνιστά ένα από τα X-files της αρχαιότητας, κι συνεχίζει ν’ αποτελεί το μεγαλύτερο «γρίφο» της μινωικής Κρήτης, καθώς δεν έχει καταφέρει κανείς, μέχρι και στις μέρες μας, να μεταφράσει τη (μεταγενέστερη) γραμμική Β’ που αναγράφεται πάνω του (η αποκωδικοποίηση της οποίας ξεκίνησε ήδη από το 1952, και τον Μάικλ Βέντρις), αν και σήμερα, μερικοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι αφορούσε σε κάποιο θρησκευτικό κείμενο της εποχής.

Επιπλέον, σε συνδυασμό με την αστείρευτη πανοραμική θέα που προσφέρει το ερειπωμένο ανάκτορο στην περιοχή, ο επισκέπτης συνειδητοποιεί ότι έχει μόλις ολοκληρώσει μια αλλιώτικη εμπειρία ζωής. Τέλος, κοντά στον αρχαιολογικό χώρο, στεγάζεται ένα περίπτερο του ΕΟΤ, που μπορεί να πληροφορήσει το κοινό σχετικά με την αρχαία πόλη, καθώς επίσης υπάρχει πωλητήριο με αναμνηστικά, θεματικά βιβλία και ένα μικρό καφέ.

Εκτός από το σπουδαίο ανάκτορο της Φαιστού, η περιοχή κρύβει πολλούς ακόμη αρχαιολογικούς θησαυρούς. Συνεχίζοντας την εξερεύνηση σε μια τοποθεσία που εμπνέει τουλάχιστον δέος, ο ταξιδιώτης μπορεί επίσης να κάνει μια στάση στον Κομμό, το αρχαίο λιμάνι της Φαιστού, στη θερινή κατοικία του Μίνωα, την Αγία Τριάδα (δίπλα στον ομώνυμο εγκαταλελειμμένο οικισμό), και τον αρχαιολογικό χώρο Γόρτυνας, που με την περίφημη νομοθεσία της, ένα νομικό κείμενο του 5ου π.Χ. αιώνα χαραγμένο πάνω σε ογκόλιθους, αξίζει την προσοχή του εκάστοτε περιηγητή. Εναλλακτικά, κανείς μπορεί ν’ ακολουθήσει το δρόμο για την άγρια ακτογραμμή νότια του Ηρακλείου και να επισκεφτεί όμορφες «τουριστικές», αλλά και έρημες παραλίες.

Ωράριο Λειτουργίας – Καθημερινά:

Χειμερινό Ωράριο: 8:00-15:00

Θερινό Ωράριο: 8:00-20:00

Εισιτήριο: 8€, μειωμένο 4€

Most Popular