Ιερό Αρτέμιδος Λιμνάτιδος

Βορειοανατολικά του χωριού Μαυρομμάτι της Μεσσηνίας, στη μέση της διαδρομής από την Αρχαία Μεσσήνη στο Ιερό του Ιθωμάτα Δία  στην κορυφή του βουνού, αποκαλύφθηκαν τον 19ο αιώνα τα θεμέλια του Ιερού της Αρτέμιδος Λιμνάτιδος.

Το Ιερό της Ατρέμιδος Λιμνάτιδος εντοπίστηκε στα μέσα του 19ου αιώνα, αλλά πέρασε πολύς καιρός μέχρι τη συστηματική, αρχαιολογική έρευνα.

Το Ιερό της Ατρέμιδος Λιμνάτιδος είναι ιωνικός ναΐσκος διαστάσεων 16.70×10.60μ, με δύο κίονες στην πρόσοψη. Σώζεται έως σήμερα, στη μέση περίπου του ναού, το βάθρο από ασβεστόλιθο, όπου βρισκόταν τοποθετημένο το λατρευτικό άγαλμα, που προφανώς απεικόνιζε την θεά Άρτεμη. Επίσης, αποκαλύφθηκε ο βωμός και τμήμα του περιβόλου.

Η Άρτεμις Λιμνάτις πρέπει, ως φαίνεται, να ταυτίζεται με την Λαφρία, πανάρχαια προελληνική θεότητα της φύσης, της ζωής και του θανάτου. Το γεγονός ότι ο Παυσανίας δεν μνημονεύει το σημαντικό σε ποιότητα και μέγεθος Ιερό της Αρτέμιδος Λιμνάτιδος, μπορεί να ερμηνευθεί από την ταύτιση της Λαφρίας με την Λιμνάτιδα και την αναφορά του περιηγητή στην Λαφρία Αρτέμιδα, της οποίας αναφέρει άγαλμα, έργο του Μεσσήνιου γλύπτη Δαμοφώντος, και λατρευτικά δρώμενα προς τιμήν της, ανάλογα των οποίων τελούνταν και στην Πάτρα.