Παλαιόχωρα

Στην πλαγιά απέναντι από το Περαχώρι, βρίσκονται τα ερείπια του μεσαιωνικού οικισμού της Παλαιόχωρας, που αποτέλεσε την πρωτεύουσα του νησιού ως την εποχή της Ενετοκρατίας. Περίπου δέκα εκκλησίες και άλλα τόσα σπίτια της εποχής διατηρούνται ως σήμερα σε αρκετά καλή κατάσταση, ώστε να αντιλαμβάνεται ο επισκέπτης πώς ήταν ο οικισμός της Παλαιόχωρας στην ακμή του.

Η αρχιτεκτονική στην Παλαιόχωρα έχει φυσικά αμυντικό χαρακτήρα. Τα σπίτια λειτουργούσαν και ως φρούρια, όταν ο οικισμός δεχόταν επίθεση: ένας ή και δύο όροφοι, χωρίς καθόλου μπαλκόνια, αλλά αντίθετα με μικρά, στενά παράθυρα που εξυπηρετούσαν και ως πολεμίστρες. Η θέση του οικισμού άλλωστε μαρτυρά τις ανάγκες της εποχής. Η θέα προς το Ιόνιο από εδώ είναι απέραντη, ενώ η είσοδος του λιμανιού φαίνεται ολοκάθαρα σχεδόν από παντού – κανένα εχθρικό πλοίο δεν θα μπορούσε να πλησιάσει χωρίς να γίνει αντιληπτό.

Οι εκκλησίες που διασώζονται στην Παλαιόχωρα αποτελούν μνημεία βυζαντινής τέχνης. Τρεις από αυτές έχουν χαρακτηριστεί ιστορικά διατηρητέα μνημεία:

  • Η πρώτη που συναντάμε είναι η Κοίμηση της Θεοτόκου ή Παλαιά Παναγία, που βρίσκεται στα όρια του παλιού οικισμού και επρόκειτο πιθανότατα για τον μητροπολιτικό ναό.
  • Το μικρό εκκλησάκι των Εισοδίων της Θεοτόκου, η Μαρουλάτικη της Παλαιόχωρας, όπως είναι γνωστή στους ντόπιους, λειτουργεί κάθε χρόνο στις 21 Νοεμβρίου κανονικά ακόμα και σήμερα. Διασώζονται εδώ σπουδαίες αγιογραφίες.
  • Η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη με το ψηλό πέτρινο καμπαναριό, που βρίσκεται περίπου στην μέση των ερειπίων της Παλαιόχωρας. Ο ναός συντηρήθηκε από τους επιστήμονες, που αναστήλωσαν τις τοιχογραφίες, αποκαθιστώντας έργα τέχνης ανεκτίμητης αξίας. Το τέμπλο της εκκλησίας είναι πετρόχτιστο. Το παλιό πέτρινο δάπεδο έχει επίσης αποκατασταθεί, ενώ τοποθετήθηκε στέγη που προφυλάσσει από την φθορά των καιρικών φαινομένων.

Το ψηλό πέτρινο καμπαναριό του Αγίου Ιωάννη στέκει αγέρωχο ακριβώς δίπλα, χαρακτηριστικό μνημείο της Παλαιόχωρας, που φαίνεται από μακριά.

Το μονοπάτι που οδηγεί από το Περαχώρι στην Παλαιόχωρα είναι πολύ σύντομο και εύκολο: πλακόστρωτο σε μεγάλο τμήμα του, περνάει ανάμεσα από τα ερείπια, με πέτρινα παγκάκια κατά μήκος της διαδρομής που θα σας προσφέρουν δυο ανάσες για να μπορέσετε να απολαύσετε την θέα.