Καβείριο

Το Καβείριο της Λήμνου θεωρείται ο αρχαιότερος και ένας από τους σημαντικότερους λατρευτικούς χώρους όπου τελούνταν τα απόκρυφα Καβείρια Μυστήρια κατά την ελληνική αρχαιότητα. Είναι γνωστό ως Ιερό των Καβείρων ή στον πληθυντικό, Καβείρια. Βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα του νησιού, κοντά στον αρχαιολογικό χώρο της Ηφαιστίας, της αρχαίας πόλης της Λήμνου στην οποία και ανήκε διοικητικά.

Η περιοχή ανασκάφηκε από την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή της Αθήνας το 1937-39, αλλά έρευνες στο σημείο βρίσκονται συνεχώς σε εξέλιξη.

Το γεγονός πως επρόκειτο για χώρο ανοιχτό μόνο στους μυημένους γίνεται φανερό από το ότι ψηλό τείχος, που φαίνεται και σήμερα στην κορυφογραμμή του λόφου, «έκρυβε» το Καβείριο από το υπόλοιπο νησί και οριοθετούσε την χερσόνησο που βρισκόταν. Οι απόκρημνες πλευρές προς την μεριά της θάλασσας έγιναν βάσεις για τους αναλημματικούς τοίχους που στήριζαν τα ιερά του Καβείριου κατά την αρχαιότητα.

Σήμερα στο Καβείριο έχουν οριοθετηθεί τρία ιερά της αρχαιότητας. Το παλαιότερο της αρχαϊκής εποχής, χρονολογείται τον 7ο π.Χ. αιώνα. Ακολουθεί το Καβείριο των ελληνιστικών χρόνων και το τελευταίο, των ύστερων ρωμαϊκών, που λέγεται και «βασιλική» και είναι χτισμένο πάνω στο αρχαϊκό.

Τα ερείπια των ιερών του Καβείριου σώζονται σε δύο πλατώματα στον αρχαιολογικό χώρο και δίνουν μια πολύ καλή εικόνα στον επισκέπτη για το πώς εξελίσσονταν οι τελετές.

Στο βόρειο πλάτωμα στο Καβείριο σώζονται τα ερείπια του τελεστηρίου της ελληνιστικής περιόδου, που είναι και το πρώτο που αντικρίζει ο επισκέπτης του χώρου. Ήταν διαστάσεων  33 x 46.10 μέτρων, είχε σχήμα ορθογώνιο και θεωρείται διπλάσιο σε μέγεθος από το ιερό των Καβείρων της Σαμοθράκης. Η αίθουσα των μυήσεων με τα “άδυτα” στο βάθος, στην πρόσοψη είχε στοά με 12 κίονες και χωριζόταν σε τρία κλίτη, από δύο σειρές τεσσάρων ιωνικών κιόνων. Υπολογίζεται πως καταστράφηκε κατά την ρωμαϊκή επέλαση, τον 3ο αιώνα μ. Χ.

Στο νότιο πλάτωμα μπορεί κανείς να δει τα θεμέλια του υστερορωμαϊκού ιερού του Καβείριου, που χρονολογείται τον 3ο αιώνα μ.Χ. και είναι σαφώς μικρότερο, αν και κτισμένο βάσει των ελληνιστικών προτύπων. Στο ίδιο σημείο έχουν αποκαλυφθεί και τα ερείπια του παλαιότερου, αρχαϊκού ιερού που θεωρείται και το αρχαιότερο του ελληνικού χώρου.

Από όλες τις φάσεις του Καβείριου, η αρχαιολογική έρευνα έχει φέρει στο φως πλούτο προσφορών προς τους θεούς, μεταξύ των οποίων λύχνοι για τις νυκτερινές τελετές, αλλά και κεραμική για τα συμπόσια, θραύσματα γλυπτών, επιγραφές κά.

Τα Καβείρια Μυστήρια ήταν θρησκευτικές τελετές που γινόταν προς τιμή των Καβείρων, απογόνων του Ηφαίστου. Θεωρούνται από τις πιο σπουδαίες απόκρυφες τελετές της αρχαίας θρησκείας και τελούνταν μια φορά το χρόνο. Η μύηση ήταν ελεύθερη για όλους, ελεύθερους και δούλους, ενώ γινόταν οποιαδήποτε στιγμή. Κατά την τελετή γίνονταν θυσίες ζώων στους θεούς, σπονδές και αφιερώματα, ενώ σπουδαιότερη θεωρείται η γιορτή της πορφυρίας, τελετή μίμησης της ανακάλυψης της φωτιάς, που σύμφωνα με το μύθο έγινε στην ίδια τη Λήμνο και που έμοιαζε πολύ με την τελετή αφής της ολυμπιακής φλόγας.

Το Καβείριο είναι επισκέψιμο καθημερινά εκτός Δευτέρας, από τις 9:00-15:00.

Most Popular