Κυβέλεια

Τα Κυβέλεια, ή Γαρμπελιά κατά την παλιά ονομασία, είναι ένας από τους πέντε ορεινούς οικισμούς του χωριού Μηλέα (Μηλιά) Δυτικής Μάνης, με τα Φαγριάνικα, την Κάτω Χώρα, τα Ξανθιάνικα και τα Σεκουριάνικα να αποτελούν τους υπόλοιπους τέσσερις. Βρίσκεται στη δυτική πλευρά της οροσειράς του Ταΰγετου, σε υψόμετρο 510 μ., στο μέσον μιας εκ των διαδρομών που οδηγούσε από την Αρχαία Σπάρτη στα μεσσηνιακά παράλια, αποτελώντας βασικό σταθμό ανάπαυλας της διήμερης πορείας που ακολουθούσαν οι ταξιδιώτες.

Στα νεότερα χρόνια, τα Κυβέλεια έγιναν γνωστά από τον πύργο του Γιωργάκη Κυβέλου, καπεταναίου της Μηλιάς, όπου είχε την έδρα της μία από τις επτά Καπετανίες της Έξω Μάνης. Στην περιοχή είχε ταφεί ο πατέρας του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, Κωνσταντίνος, ο οποίος σκοτώθηκε μετά τα Ορλωφικά, το 1780.

Χαρακτηριστικό στα Κυβέλεια, στο οποίο οφείλεται η σύγχρονη ονομασία του είναι η συγγένεια όλων των κατοίκων του, οι οποίοι φέρουν το επώνυμο «Κυβέλος»! Το γεγονός έχει να κάνει με τη μανιάτικη παράδοση τα αρσενικά παιδιά να κληρονομούν την πατρική εστία και να μένουν στο χωριό, δημιουργώντας οικογένεια δίπλα στους γονείς τους, ενώ τα κορίτσια να εγκαταλείπουν το χωριό, ακολουθώντας τον σύζυγό τους στον τόπο καταγωγής του.

Στην κορυφή των προβούνων του Ταΰγετου, σε ένα μικρό οροπέδιο πάνω από τα Κυβέλεια,  είναι κτισμένη σε υψόμετρο 1000 μ. η μονή της «Παναγίας της Γιάτρισσας» η οποία, σύμφωνα με την παράδοση, διαδέχτηκε προγενέστερο αρχαίο ναό της θεάς Αθηνάς που υπήρχε στην ίδια τοποθεσία και γιορτάζει στις 8 του Σεπτέμβρη.