Προσήλιο

Το Προσήλιο, χωριό που βρίσκεται από την πλευρά της Γκιώνας, αρχικά ονομαζόταν Σεγδίτσα.

Σήμερα το Προσήλιο αποτελούν τρεις οικισμοί:

  • σε υψόμετρο 850 μέτρων βρίσκεται το Πάνω Χωριό, που το έκαψαν οι Ιταλοί στην Κατοχή σε αντίποινα για τη μάχη που δόθηκε το 1942 πολύ κοντά στο Προσήλιο, στη θέση «Μύλος» στο Φαράγγι της Ρεκκάς
  • στα 450 μέτρα βρίσκεται η Βίνιανη που δημιουργήθηκε το 1950 σε μια προσπάθεια μετεγκατάστασης του κατεστραμμένου Προσήλιου
  • στα περίπου 1000 μέτρα υψόμετρο και σε απόσταση ενός χιλιομέτρου από το χωριό, γύρω από το μοναστήρι της Παναγιάς της Τριβολούς βρίσκεται ο τρίτος οικισμός

Τα ξωκλήσια του Προσήλιου έχουν όλα ανακαινιστεί πρόσφατα και περιμένουν τους επισκέπτες και τους προσκυνητές να τους δώσουν ζωή:

  • ο Άγιος Χριστόφορος,
  • η Αγία Τριάδα,
  • ο Άη Γιώργης και
  • ο Άγιος Νικόλαος ο εν Βουνένοις, που βρίσκεται στο βράχο πάνω από την βρύση του «Άη Βορίστη», στην διαδρομή προς το Πάνω Χωριό.

Στην κεντρική πλατεία του Προσήλιου βρίσκεται η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, που χτίστηκε τον 19ο αιώνα και διαθέτει εξαιρετικό δείγμα αγιογραφιών της εποχής.

Στην πλατεία υπάρχει, επίσης, μνημείο για τους πεσόντες του Προσήλιου κατά τους απελευθερωτικούς αγώνες της περιόδου 1912-1922.

Από το Προσήλιο κατάγεται και ο σπουδαίος οικονομολόγος Ευθύμιος Κεχαγιάς, ο οποίος διετέλεσε πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας και υπουργός οικονομικών κατά το μέσο του 19ου αιώνα, στο νεοσύστατο τότε ελληνικό κράτος.

Στην Βίνιανη, δεσπόζει ο ναός του Αγίου Δημητρίου, που κατασκευάστηκε εις ανάμνηση της καταστροφής από τις δυνάμεις Κατοχής, που έγινε ανήμερα της γιορτής του.