Φρούριο Φορτέτσας

Το φρούριο Φορτέτσας είναι ένας αρχαιολογικός χώρος στο νομό Ρεθύμνου, χτισμένος πάνω στο λόφο του Παλαιοκάστρου, στα δυτικά της σημερινής πόλης αποτελώντας μέχρι και σήμερα σημείο κατατεθέν. Κατασκευή του 16ου αιώνα, μεταξύ 1573-1580 από τους Βενετούς για την προστασία των κατοίκων από την Τουρκική απειλή, το φρούριο Φορτέτσας έχει σχήμα αστεριού, τρεις αιχμές στα βόρεια (Αιχμές Αγίου Πνεύματος, Αγίας Ιουστίνης και Αγίου Σώζοντος) και προμαχώνες. Το συνολικό μήκος του είναι 1.307 μέτρα και  για την ολοκλήρωσή του χρειάστηκαν 76.800 αγγαρείες των κατοίκων. Για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκαν ορθογωνικές πέτρες από τον πρωτομάστορα Γιάννη Σκορδίλη, ενώ ο σχεδιασμός ήταν έργο του Σφόρτσα Παλαβιτσίνι. Η επιλογή του σημείου στο οποίο χτίστηκε (στο βορειότερο σημείο της χερσονήσου) δεν ήταν τυχαία, αφού από το λόφο υπάρχει απεριόριστη θέα από στεριά και θάλασσα. Μάλιστα, παλιότερα στο λόφο του Παλαιοκάστρου υπήρχε η ακρόπολη της αρχαίας πόλης της Ρίθυμνας και το ιερό της Ροκκαίας Αρτέμιδος, τα οποία σήμερα δεν σώζονται.

Κατά μήκος του τείχους υπάρχουν 4 προμαχώνες, του Αγίου Λουκά, του Αγίου Ηλία, του Αγίου Παύλου και του Αγίου Νικολάου, που εξυπηρετούσαν την άμυνα από επικείμενεςεπιδρομές.

Το φρούριο Φορτέτσας αποτελεί ένα τεράστιο οχυρωματικό έργο, τόσο μεγάλο που μπορούσε να αποτελέσει καταφύγιο για ολόκληρη την πόλη. Θεωρείται ως το μεγαλύτερο βενετσιάνικο φρούριο που έχει χτιστεί ποτέ. Ωστόσο, δεν φαίνεται να έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, σε σχέση με άλλα μεγάλα οχυρωματικά έργα, όπως του Χάνδακα στο Ηράκλειο. Μάλιστα, η εύκολη παράδοση στους Τούρκους το 1645, αποδίδεται στην απουσία τάφρου, αλλά και στην επιδημία χολέρας που έπληξε το κάστρο. Κατά την διάρκεια της γερμανικής κατοχής, το φρούριο Φορτέτσας χρησιμοποιήθηκε ως φυλακές για τους αγωνιστές της Αντίστασης.

Η κεντρική πύλη που βρίσκεται ανάμεσα στους προμαχώνες του Αγίου Λουκά και του Αγίου Νικολάου και αποτελείται από μια μεγάλη στοά που περνάει ανάμεσα στα τείχη, αρκετά ψηλή για να επιτρέπει την άνετη διέλευση των στρατιωτών, των βαγονιών και των πυροβόλων. Στην εξωτερική πλευρά της πύλης υπήρχε το λιοντάρι του Αγίου Μάρκου, το έμβλημα της Βενετίας. Η θέση της πύλης ήταν η καλύτερη δυνατή, αφού από τα ανατολικά διέτρεχε μικρότερο κίνδυνο και είχε άμεση επαφή με την πόλη. Ανατολικά της υπήρχε η μικρή εκκλησία της Santa Maria ή Madonna (Παναγία η Παλαιοκαστρινή), σύμφωνα με τα ενετικά σχεδιαγράμματα. Το 1646 οι Τούρκοι έκτισαν, στην ίδια θέση, το πενταγωνικό οχυρό για να συμπληρώσουν την άμυνα της κεντρικής εισόδου του φρουρίου.
Στο φρούριο Φορτέτσας υπήρχαν η κατοικία του Ρέκτορα , ένα επιβλητικό συγκρότημα κτιρίων, του οποίου σήμερα σώζονται ερείπια, η Κατοικία των Συμβούλων  όπου διέμενε ο ένας από τους δύο βενετούς Συμβούλους της πόλης, τo τζαμί του Ιμπραήμ Χάν, το Επισκοπικό Μέγαρο, ο Άγιος Θεόδωρος Τριχινάς , οικίες των κατοίκων, η αποθήκη πυροβολικού που ήταν ένα μεγάλο διώροφο κτίριο με καμάρες στο εσωτερικό και σήμερα φιλοξενεί πολιτιστικές εκδηλώσεις, αλλά και δύο πυριτιδαποθήκες που χτίστηκαν σε απομονωμένα σημεία μέσα στο κάστρο. Εκεί τα τείχη ήταν ενισχυμένα για να αντιστέκονται στους κανονιοβολισμούς, ενώ υπάρχουν τρύπες εξαερισμού για να διατηρείται στεγνή η πυρίτιδα. Περπατώντας προς τον προμαχώνα του Αγίου Ηλία, ο επισκέπτης θα δει μια από τις πολλές δεξαμενές του κάστρου, που μάζευαν νερό από τις οροφές τους, καθώς και το θέατρο της Ερωφίλης  που φιλοξενεί εκδηλώσεις κάθε καλοκαίρι και εκεί πραγματοποιείται το Αναγεννησιακό Φεστιβάλ Ρεθύμνου .

Most Popular