Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύμνoυ

Το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύμνου είναι ένα Βενετσιάνικο αρχοντικό του 17ου αιώνα, στην παλιά πόλη  του Ρεθύμνου  και βρίσκεται στην οδό Βερνάρδου.

Το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύμνου, το οποίο έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο  και φιλοξενεί συλλογές από αντικείμενα της παραδοσιακής χειροτεχνίας και λαϊκής τέχνης, στεγάζεται από το 1973 στο σπίτι που έγινε δωρεά από τους ιδρυτές του Χριστόφορο Σταυρουλάκη και Φανή Βογιατζάκη.

Οι εκθεσιακοί χώροι του μουσείου εκτείνονται σε πέντε αίθουσες και περιλαμβάνουν υφαντά, κεντήματα, κεραμικά, ενδυμασίες, νομίσματα, ιστορικά έγγραφα, φωτογραφίες, χάρτες, λάβαρα, καθώς και εκθέσεις σχετικές με παραδοσιακές καλλιέργειες και την παρασκευή ψωμιού. Οι συλλογές του μουσείου προέρχονται από δωρεές και αγορές και περιλαμβάνουν περισσότερα από 5.000 αντικείμενα.

Στο ισόγειο του Ιστορικού και Λαογραφικού Μουσείου Ρεθύμνου στεγάζονται περιοδικές εκθέσεις, διαλέξεις, πολιτιστικές εκδηλώσεις και πραγματοποιούνται εκπαιδευτικά προγράμματα για σχολεία σε μια πλήρως εξοπλισμένη αίθουσα με σύγχρονα οπτικοακουστικά μέσα.

Στην πρώτη αίθουσα εκτίθενται υφαντά από τον 19ο και 20ο αιώνα, από λινάρι, βαμβάκι, μαλλί και μετάξι και ανήκουν σε διάφορες περιοχές της Κρήτης. Στην δεύτερη αίθουσα εκτίθενται κεντητά αντικείμενα, ενώ οι δαντέλες με μακραίωνη παράδοση στην Κρήτη, παρουσιάζονται κατά τεχνικές. Επίσης, εκτίθενται δείγματα της ασπρορουχικής που συνόδευε την αστική προίκα τον 19ο και 20ό αιώνα.
Στην τρίτη αίθουσα εκτίθενται αντικείμενα καλαθοπλεκτικής και κεραμικής, καθώς και οι τρόποι και τα εργαλεία κατασκευής τους. Επίσης εκτίθενται μικρά και μεγάλα αγγεία, χωρισμένα σε ενότητες, όπως αγγεία για το νερό, το κρασί και τη ρακή, αγγεία για την τροφή, για το λάδι, την κτηνοτροφία. Ιδιαίτερη ενότητα αποτελούν τα κεραμικά είδη που χρησιμοποιούσαν στη μελισσοκομία. Στην τέταρτη αίθουσα τα εκθέματα αφορούν τις παραδοσιακές καλλιέργειες και το Ρεθεμνιώτικο παραδοσιακό ψωμί, με τα παραδοσιακά εργαλεία της καλλιέργειας και της συγκομιδής των δημητριακών, τα εργαλεία για το άλεσμα του καρπού, για το ζύμωμα και το φούρνισμα του ψωμιού. Στην πέμπτη αίθουσα παρουσιάζονται τα παραδοσιακά επαγγέλματα του χαλκουργού, του σαμαροποιού, του πεταλωτή και του μαχαιροποιού.

Στόχος του Ιστορικού και Λαογραφικού Μουσείου Ρεθύμνου είναι η διάσωση του κρητικού λαϊκού πολιτισμού και η εξέλιξή του σε ένα σύγχρονο ερευνητικό κέντρο.