Μονή Παναγίας Αντιφωνήτριας

Η μονή Παναγίας Αντιφωνήτριας στο νομό Ρεθύμνου βρίσκεται μέσα στο χωριό Μυριοκέφαλα, 35 περίπου χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Ρεθύμνου .

Από τα παλιότερα μοναστήρια ολόκληρης της Κρήτης, η μονή Παναγίας Αντιφωνήτριας πιθανότατα ιδρύθηκε τον 11ο αιώνα από τον Άγιο Ιωάννη τον Ξένο. Η παράδοση θέλει η ίδρυση της μονής να έγινε στο σημείο αυτό, επειδή όταν περνούσε ο ίδιος από την περιοχή, έβαλε φωτιά σε ένα τεράστιο θάμνο που του έκοβε το δρόμο. Μέσα από τις φλόγες ακούστηκε μια φωνή και όταν εκείνος έσβησε τη φωτιά, βρήκε  την κρυμμένη εικόνα της Παναγίας. Έτσι, ο Ιωάννης ο Ξένος ίδρυσε την μονή της Παναγίας την οποία ονόμασε Αντιφωνήτρια επειδή του φώναζε «εδώ είμαι». Σύμφωνα με τους ντόπιους, αυτή η θαυματουργή εικόνα είναι η ίδια που φυλάσσεται στη μονή και σήμερα.

Μετά την κατάκτηση της Κρήτης από τους Ενετούς το μοναστήρι άνθισε, ενώ αργότερα όπως όλα σχεδόν τα μοναστήρια στο νησί, γνώρισε την βαρβαρότητα των Τούρκων και υπέστη καταστροφές.

Σήμερα σώζεται μόνο το καθολικό στο κέντρο της αυλής. Ο μικρός ναός της μονής Παναγίας Αντιφωνήτριας, είναι αφιερωμένος στο Γενέθλιο της Παναγίας, που γιορτάζει στις 8 και στις 12 Σεπτεμβρίου και είναι διακοσμημένος με τοιχογραφίες του 11ου και του 13ου αιώνα και τη θαυματουργή φορητή εικόνα της Παναγίας. Γύρω από τη μονή υπάρχουν ερείπια από τα κελιά, ενώ μερικά κτίρια έχουν αναστηλωθεί.

Μεταξύ των θησαυρών της μονής Παναγίας Αντιφωνήτριας είναι ένα ευαγγέλιο του 1818, ένα ποτήριο του 1829, ένα θυμιατό του 1854, 3 ξυλόγλυπτοι σταυροί, διάφορα έγγραφα του 19ου αιώνα και άλλα, τα οποία υποδηλώνουν τη λειτουργία της και μετά την τελευταία περίοδο της Tουρκοκρατίας, έστω με την ευθύνη επιστάτη.

Σήμερα η μονή Παναγίας Αντιφωνήτριας δεν λειτουργεί πλέον ως μοναστήρι, αλλά ως ενοριακός ναός των Μυριοκεφάλων.