Τάφκος Ζαφοράς

Ο Τάφκος Ζαφοράς στο νομό Ρεθύμνου  είναι ένα σπήλαιο που βρίσκεται στο όρος του Κουλούκωνα σε υψόμετρο 360 μέτρων, στην τοποθεσία Στέρνα Ζαφοράς κοντά στο χωριό Χελιανά.

Από τις πλέον πρόσφατες εξερευνήσεις στο νομό από τον Σπηλαιολογικό Όμιλο Κρήτης το 2003, ο Τάφκος Ζαφοράς  αναπτύσσεται μέσα στα πλακώδη μάρμαρα ακολουθώντας κάποιο ρήγμα της περιοχής.

Είναι ένα μικρό και μονοκόμματο βάραθρο με μεγάλη παρουσία αργίλλου, ενώ στο δάπεδο υπάρχει πλήθος κατακρημνισμένων πετρωμάτων διαφόρων μεγεθών που έχουν προέλθει από καταπτώσεις της οροφής και των πλάγιων τοιχωμάτων.

Ο διάκοσμός του με ρευματόλιθους, μικρές κουρτίνες και σταλακτίτες σε φάση αποσάθρωσης θεωρείται περιορισμένος σε σχέση με άλλα σπήλαια, ενώ χαρακτηρίζεται από ελάχιστη σταγονορροή και αυτή, κατά την περίοδο των βροχοπτώσεων.

Το σπήλαιο του Τάφκου Ζαφοράς που έχει βάθος 26 μέτρα, αποτελεί ενδιαίτημα για αγριοπερίστερα.

Επί Τουρκοκρατίας αλλά και κατά την γερμανική κατοχή, το σπήλαιο χρησιμοποιούνταν από τους κατοίκους της περιοχής για να θανατώσουν τα ζώα τρίτων με τους οποίους βρίσκονταν σε αντιδικία για λόγους εκδίκησης.