Θηρασιά

Η Θηρασιά βρίσκεται δυτικά της Σαντορίνης και είναι το μόνο από τα μικρά νησιά της που κατοικείται. Πριν την λεγόμενη Μινωική Έκρηξη του ηφαιστείου το 1613 π.Χ., η Θηρασιά αποτελούσε τμήμα της ενιαίας νήσου Στρογγύλης, μεγάλο μέρος της οποίας καταποντίστηκε. Σήμερα η Θηρασιά με την Σαντορίνη και το Ασπρονήσι δημιουργούν ένα νοητό σχήμα, περίπου κυκλικό, που αποτυπώνει με μεγάλη προσέγγιση το σχήμα του αρχικού νησιού.

Η έκταση της Θηρασιάς είναι 9,2 στρέμματα, ενώ βάσει της απογραφής του 2011, οι μόνιμοι κάτοικοι στο νησί είναι περίπου 320. Σήμερα κατοικούνται τέσσερις οικισμοί, η Αγία Ειρήνη, ο Ποταμός, ο Κόρφος και ο Μανωλάς που είναι και η πρωτεύουσα της Θηρασιάς. Υπάρχουν ακόμα τα ερειπωμένα χωριά Αγριλιά και Κέρα, αλλά και η Ρίβα, το επίνειο της Αγίας Ειρήνης και το σύγχρονο λιμάνι του νησιού.

Σήμερα η Θηρασιά συνδέεται όλο το χρόνο καθημερινά με την Σαντορίνη με δρομολόγια τόσο προς το Αμμούδι της Οίας όσο και προς τον Αθηνιό. Από το Αμμούδι ξεκινούν λάτζες, που δένουν σε περίπου 20 λεπτά είτε στη Ρίβα είτε στον Κόρφο, το επίνειο του Μανωλά, ενώ από τον Αθηνιό φεύγει και το οχηματαγωγό πλοίο που συνδέει τα δυο νησιά. Η Θηρασιά διαθέτει και απευθείας σύνδεση με το λιμάνι του Πειραιά, με το πλοίο που εκτελεί το δρομολόγιο Πάρος – Νάξος – Ίος – Σίκινος – Φολέγανδρος – Θηρασία – Θήρα – Ανάφη.

 

Τα χωριά της Θηρασιάς
Πρωτεύουσα της Θηρασιάς είναι ο Μανωλάς, που είναι χτισμένος στο κέντρο περίπου της καλντέρας του νησιού και διαθέτει την καλύτερη και εντυπωσιακότερη θέα τόσο προς το ηφαίστειο όσο και προς την καλντέρα της Σαντορίνης. Είναι ένα παραδοσιακό κυκλαδίτικο χωριό, με γραφικά σοκάκια και αναλλοίωτη από τον χρόνο και τον σύγχρονο πολιτισμό ατμόσφαιρα, που ταξιδεύει τους επισκέπτες του σε μια πιο «αγνή» εποχή. Εκεί βρίσκεται και η εντυπωσιακή εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου, που χτίστηκε το 1874. Είναι το μόνο χωριό στο νησί που διαθέτει καταλύματα, ενώ εκεί λειτουργούν και οι περισσότερες από τις υπηρεσίες που παρέχονται σε ντόπιους και ξένους: Υπάρχει μπακάλικο και παντοπωλείο, ATM, περιφερειακό ιατρείο, καταστήματα και φούρνος.

Ακριβώς κάτω από τον Μανωλά, στην επιφάνεια της θάλασσας, βρίσκεται ο Κόρφος, ένα μικρό λιμανάκι που συνδέεται με το χωριό με ένα φιδίσιο μονοπάτι που «σκαρφαλώνει» στα κοκκινωπά βράχια της καλντέρας. Εκεί δένουν πολλές από τις λάντζες που φέρνουν επισκέπτες για ημερήσια εκδρομή από την Σαντορίνη και έτσι πλάι στο κύμα λειτουργούν ταβερνάκια που σερβίρουν πεντανόστιμες τοπικές λιχουδιές: φάβα, ντοματάκι, κατσούνια, κάππαρη αλλά και χλωρό τυρί. Το τοπικό γλυκό του νησιού λέγεται σικαμινόγλυκο και το φτιάχνουν οι παραδοσιακές νοικοκυρές από άγρια μούρα που φυτρώνουν εκεί.

Βόρεια στη Θηρασιά είναι χτισμένη η Αγία Ειρήνη, που πήρε το όνομά της από την παλιά εκκλησία – πολλοί μελετητές μάλιστα απέδιδαν σε αυτή το σύγχρονο όνομα της Σαντορίνης, τουλάχιστον μέχρι να ανακαλυφθεί η Παλαιοχριστιανική Βασιλική της Αγίας Ειρήνης στην Περίσσα. Κάθε χρόνο στις 5 Μαΐου που γιορτάζει διοργανώνεται το μεγαλύτερο ίσως πανηγύρι της Θηρασιάς. Επίνειο του χωριού είναι το σύγχρονο λιμάνι του νησιού, η Ρίβα, που διαθέτει και μια μεγάλη παραλία με μαύρο βότσαλο. Εκεί οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν και το φαγητό τους, στις ταβέρνες που βρίσκονται πάνω στο γιαλό. Από την Ρίβα ξεκινούν και τα δρομολόγια του τοπικού λεωφορείου, που συνδέουν τα χωριά μεταξύ τους, ενώ εκεί βρίσκεται και η αφετηρία των ταξί.

Ο Ποταμός είναι χωριό στην ενδοχώρα της Θηρασιάς, ανάμεσα από την Αγία Ειρήνη και τον Μανωλά. Πολλά από τα σπίτια του είναι χτισμένα υπόσκαφα, ενώ στο τοπίο του χωριού ξεχωρίζουν δυο εκκλησίες, ο Άγιος Δημήτριος και η Παναγία η Γιάτρισσα.

Η Aγριλιά ήταν έως τις αρχές του 20ού αιώνα ο μεγαλύτερος οικισμός της Θηρασιάς. Σήμερα πρόκειται για ένα ερειπωμένο χωριό, στο οποίο δεσπόζει η μεγαλοπρεπής Παναγία του Λαγκαδιού, χτισμένη το 1887 και αφιερωμένη στα Εισόδια της Θεοτόκου. Ακόμα ένας ερειπωμένος οικισμός της Θηρασιάς είναι η Κέρα, νοτιοανατολικά του Μανωλά, που διαθέτει καταπληκτική θέα προς το ηφαίστειο, την Παλαιά και τη Νέα Καμένη. Από το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία, ψηλά στο βράχο όπου μπορεί να φτάσει κανείς μετά από σύντομη πεζοπορία, η θέα πραγματικά κόβει την ανάσα.

 

Πεζοπορία στην Θηρασιά
Το μικρό ηφαιστιογενές νησί είναι ιδανικό για όσους αγαπούν το περπάτημα και επιλέγουν να γνωρίσουν έναν τόπο με αυτόν τον τρόπο. Οι αποστάσεις είναι κοντινές και το περπάτημα στην φύση του νησιού, με την χαμηλή βλάστηση και τα ηφαιστειακά πετρώματα είναι πραγματικά ξεχωριστή εμπειρία. Η πιο συνηθισμένη διαδρομή είναι από την Ρίβα στον Μανωλά και είναι ελαφρώς ανηφορική. Από την πρωτεύουσα της Θηρασιάς, οι επιλογές για βόλτα είναι αρκετές: Μια διαδρομή με καταπληκτική θέα είναι προς τις Κομμάτες και τον Άη Γιάννη, άλλη προς τον Ποταμό και την Αγριλιά, στην ενδοχώρα, μια Τρίτη προς τον Προφήτη Ηλία στην Κέρα και από εκεί στην Τρυπητή με τα εντυπωσιακά πετρώματα.

 

Μυθολογία και Ιστορία
Ο μύθος λέει πως η Θηρασιά ήταν η μικρή κόρη του βασιλιά Θήρα, ο οποίος της είχε παραχωρήσει το νησί για να χτίσει εκεί το ανάκτορό της. Οι επιστήμονες πιστεύουν πως το  νησί «εμφανίστηκε» ως ξεχωριστό μετά την Μινωική Έκρηξη, ενώ τότε, στα 1613 π.Χ. δηλαδή χρονολογείται και η καλντέρα (τόσο της Σαντορίνης, όσο και της Θηρασιάς).  Οι αρχαίοι συγγραφείς Πλίνιος και Πτολεμαίος την αναφέρουν στο έργο τους, ενώ κατά το Βυζάντιο και την Φραγκοκρατία το μικρό νησί ακολούθησε την «τύχη» της μεγαλύτερης γειτόνισσας του.

Αναφορές από το 1866 μας ενημερώνουν πως τότε βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη η παραγωγή θηραϊκής γης και η εξαγωγή της στην Αίγυπτο, όπου χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή της Διώρυγας του Σουέζ. Την χρονιά εκείνη ξεκίνησε να εκρήγνυται και το ηφαίστειο και βρέθηκαν στην Θηρασιά σπουδαίοι επιστήμονες, όπως ο Γάλλος Φουκέ που συνέβαλε τα μέγιστα στην ανακάλυψη υπολειμμάτων προϊστορικού οικισμού στο νησί.

Most Popular