Κάλαντα

Τα κάλαντα των Χριστουγέννων στον Έβρο ποικίλουν, καθώς οι πρόσφυγες από τη Βόρεια και την Ανατολική Θράκη έφεραν μαζί τους στη νέα πατρίδα τα έθιμα και τις παραδόσεις από την παλιά.

Οι πρόσφυγες από τη Βόρεια Θράκη διηγούνται στα κάλαντα τη γέννηση του Χριστού. Παρουσιάζουν την Παναγία σαν μία από όλες τις γυναίκες που πονάει από τις ωδίνες της γέννας και ζητάει τη συμπαράσταση των πιστών. Στο χωριό Μικρό Δέρειο, αυτά τα κάλαντα τραγουδιούνται από τους νέους του χωριού.

Τα κάλαντα των προσφυγικών χωριών από την Ανατολική Θράκη παρουσιάζουν μεγαλύτερες ποικιλομορφίες. Η παραλλαγή στο χωριό Σιταριά Διδυμοτείχου μιλά για τα κατοπινά Πάθη του Χριστού κι ελάχιστα για τη Γέννηση, ενώ κάθε χωριό σχεδόν έχει δικούς του ξεχωριστούς στίχους.

Συνηθίζεται στον Έβρο να τραγουδούν τα κάλαντα των Χριστουγέννων μεταμφιεσμένοι: με συνοδεία γκάιντας, ψάλλουν σε κάθε σπίτι ειδικά κάλαντα, ανάλογα με τα πρόσωπα της οικογένειας και τα επαγγέλματά τους, σε αυτοσχέδιους στίχους της στιγμής. Η ονομασία των μεταμφιεσμένων ποικίλει, αφού στα Λάβαρα λέγονται Ρογκατσιάρηδες, όπως και στην Κορνοφωλιά, Μπαμπούτσιαροι στο Ρήγιο, Τσαμάλα, Χριστιάσια στη Μάνη Διδυμοτείχου, Παβγινικό στις Καστανιές, Τεμπελέκια στη Νέα Βύσσα, Κορτοπούλα στο Φυλαχτό και ο κατάλογος είναι μακρύς.

Το σούρβισμα είναι μέρος των παραδοσιακών καλάντων στον Έβρο: τα παιδιά κρατούν ένα κλαδί από σουρβιά αειθαλές δέντρο της περιοχής, με το οποίο «χτυπούν» το νοικοκύρη, ενώ τραγουδούν τα κάλαντα.