Γκιώνα

Μοναδικό τοπίο, πανέμορφα δάση, άγρια και σπάνια ζώα, ιστορία που χάνεται στα βάθη των αιώνων. Όλα αυτά για την Γκιώνα, το ψηλότερο βουνό της Στερεάς Ελλάδας, με την κορυφή Πυραμίδα να φτάνει τα 2.510 μέτρα. Πήρε το όνομά της από τους πληθυσμούς του πουλιού «γκιόνης», που ζουν εδώ από την αρχαιότητα.

Στα αρχαία κείμενα, η Γκιώνα συναντάται και ως «Ασέληνον Όρος», καθώς σύμφωνα με τον μύθο, όταν η ημίθεα Σελήνη ήθελε να συναντήσει τον αγαπημένο της Ενδυμίωνα που ζούσε εδώ, άφηνε τον ουρανό χωρίς φεγγάρι και κρυβόταν μαζί του στις κορυφές και τα δάση της Γκιώνας.

Η Γκιώνα προσφέρεται για πλήθος δραστηριοτήτων στη φύση. Αμέτρητες πεζοπορικές διαδρομές για έμπειρους ορειβάτες ή αρχάριους επισκέπτες, ποδήλατο στο βουνό αλλά και αναρρίχηση στα μοναδικά πεδία στις πλαγιές της.

Χλωρίδα

Η Γκιώνα θεωρείται ένα από τα ομορφότερα βουνά της Ελλάδας, αλλά και από τα σημαντικότερα, λόγω της σπανιότητας της χλωρίδας και της πανίδας που συναντώνται εδώ. Περισσότερα από 60 είδη φυτών έχουν καταγραφεί: σχοίνοι, κυπαρίσσια, πουρνάρια, βελανιδιές, πυκνά δάση κεφαλληνιακής ελάτης, αλλά και πλήθος αγριολούλουδων στα απέραντα λιβάδια κοντά στις κορυφές.

Πανίδα

Στις ορθοπλαγιές της Γκιώνας, μεταξύ των οποίων και η ορθοπλαγιά της Πλάκας, που ξεπερνά σε μήκος τα 1000 μέτρα, ζει το αγριόγιδο της περιοχής, που δεν συναντάται πια σε κανένα άλλο βουνό της Στερεάς Ελλάδας. Αγριογούρουνα, λαγοί, ζαρκάδια, τσακάλια, νυφίτσες, σκίουροι, αλεπούδες αλλά και λύκοι – το νοτιότερο σημείο της χώρας που μπορεί να τους δει κανείς. Οι ιστορίες των βοσκών του βουνού μιλούν και για αρκούδες που κατεβαίνουν ως εδώ, δεν υπάρχουν όμως επίσημα καταγεγραμμένες τέτοιες εμφανίσεις. Στα πλούσια λιβάδια της Γκιώνας θα βρείτε ακόμη πλήθος κοπαδιών αιγοπροβάτων να βοσκούν.

Ορνιθοπανίδα

Η ορνιθοπανίδα της Γκιώνας είναι επίσης εξαιρετικά σημαντική: εδώ ζευγαρώνουν και αναπαράγονται σπάνια αρπακτικά πουλιά και δρυοκολάπτες. Γυπαετοί, ψαραετοί, χρυσαετοί, όρνια, γύπες, δενδρογέρακες, πετροπέρδικες και χουρχουριστές, είναι μερικά μόνο από τα πετούμενα που θα βρείτε στο δρόμο σας… ή μάλλον στον ουρανό από πάνω σας!

Μεταλλεία

Ο βωξίτης είναι η απάντηση στο πλήθος μεταλλείων που θα συναντήσετε στις βόλτες σας στο βουνό. Η Γκιώνα είναι ένα από τα δυο βουνά της χώρας (το άλλο είναι ο Παρνασσός) που είναι πλούσια στην πρώτη ύλη του αλουμινίου. Ορυχεία για την εξόρυξή του υπάρχουν κυρίως στις νότιες πλαγιές του βουνού.

Το φαράγγι της Ρεκκάς

Το πανέμορφο φαράγγι της Ρεκκάς έχει συνολική έκταση μεγαλύτερη των 45.000 στρεμμάτων και για να το διασχίσει κανείς πεζοπορώντας θα διανύσει μια διαδρομή 13 χιλιομέτρων. Στο ένα τρίτο περίπου του φαραγγιού ρέει ορμητικός χείμαρρος, ένας από τους λίγους στην Γκιώνα, που θεωρείται σχετικά άνυδρο βουνό. Στις όχθες του χειμάρρου και κοντά στις πηγές που συναντάτε στο δρόμο σας, θα βρείτε πλατάνια και ιτιές.

Η Γκιώνα στους αγώνες των Ελλήνων

Ο ορεινό όγκος του βουνού, χρησιμοποιήθηκε από τους κλεφταρματολούς της Τουρκοκρατίας και αποτέλεσε πεδίο μάχης τον Μάιο του 1821, όταν οι δυνάμεις του Γιάννη Γκούρα κατατρόπωσαν τον στρατό του Ομέρ Βρυώνη. Κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι αντάρτες της Γκιώνας διέλυσαν τις δυνάμεις Κατοχής στην μάχης της Κουρούτας, όπως μαρτυρεί και το πασίγνωστο αντάρτικο τραγούδι:

«Βροντάει ο Όλυμπος, αστράφτει η Γκιώνα

μουγγρίζουν τ’ Άγραφα, σείεται η Στεριά

Στ’ άρματα, στ’ άρματα εμπρός στον αγώνα

Για τη χιλιάκριβη τη λευτεριά».

Τα χωριά της Γκιώνας

Τα χωριά που είναι χτισμένα στις πλαγιές της Γκιώνας είναι πανέμορφα, παραδοσιακά, ανάμεσα στα έλατα και την φύση: η Βίνιανη, που σήμερα ανήκει στο Προσήλιο, στην μια άκρη του Φαραγγιού της Ρεκάς, η Καλοσκοπή με την απέραντη θέα και βέβαια, η Άμφισσα, χτισμένη στους πρόποδες του βουνού.