Μονή Αγίας Ειρήνης

Η μονή Αγίας Ειρήνης του νομού Ρεθύμνου  είναι μια εκκλησία που βρίσκεται στους πρόποδες του Βρύσινα , πάνω σ’ ένα βράχο, κοντά στον ομώνυμο οικισμό, 5 χιλιόμετρα νότια του Ρεθύμνου .

Ένα από τα παλαιότερα μοναστήρια της Κρήτης, η μονή Αγίας Ειρήνης θεωρείται κτίσμα του 10ου αιώνα καταγράφεται από σε βενετσιάνικο έγγραφο του 1362. Μετά την επανάσταση του 1821, το μοναστήρι οδηγήθηκε σε συρρίκνωση και η αδελ­φότητα της περιορίστηκε σε έναν ή δύο μονάχους, ενώ αργότερα, στα τέλη του 19ου αιώνα υπέστη μεγάλες καταστροφές από τους Τούρκους. Aπό τη διαχείριση της Μονής χρηματοδοτήθηκαν κατά το παρελθόν τα σχολεία του Ρεθύμνου.

Εξωτερικά το μοναστηριακό συγκρότημα δίνει την εικόνα οχυρωμένου μοναστηριού. Η ιδιομορφία της μονής Αγίας Ειρήνης είναι ότι το καθολικό δεν βρίσκεται, όπως συνηθίζεται, στο κέντρο του κτιριακού συνόλου, αλλά εντελώς έξω από αυτό, στο υψηλότερο νοτιοανατολικό σημείο του βράχου, πολύ κοντά στο γκρεμό, κάτι που υποδεικνύει ότι δεν σχεδιάστηκε εξαρχής για μοναστήρι.

Η αναστήλωση της μονής Αγίας Ειρήνης έγινε από το μητροπολίτη Θεόδωρο Τζεδάκη το 1990. Πάνω στα ερείπια του παλαιού ελαιοτριβείου θεμελιώθη­κε, ολοκληρώθηκε και εγκαινιάστηκε το παρεκκλήσι των αγίων μαρτύρων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης. Στο κέντρο του περιβόλου βρίσκεται ο ναός  της Αγίας Ειρήνης, ενώ γύρω από αυτόν υπάρχουν τα κελιά των μοναχών και το μικρό μουσείο του μοναστηριού. Έξω από τον περίβολο βρίσκεται ο παλιός τρίκλιτος ναός της Αγίας Ειρήνης, της Αγίας Αικατερίνης και της Αγίας Ευφημίας.

Οι μοναχές που βρίσκονται σήμερα στη μονή Αγίας Ειρήνης ασχολούνται με την ιεροραπτική, την αγιογραφία, την υφαντι­κή, την κεντητική τέχνη. Στο Εκκλησιαστικό Μουσείο της μο­νής φυλάσσονται άμφια και ενθυ­μήματα του μακαριστού Μητροπολίτη Θεοδώρου Τζεδάκη. Η μονή Αγίας Ειρήνης βραβεύτηκε το 1995 με το ετήσιο Ευρω­παϊκό Βραβείο διατήρησης και ανακαίνι­σης αρχιτεκτονικών μνημείων Europa Nostra.