Χάρκια

Το χωριό Χάρκια στο νομό Ρεθύμνου, δίπλα από την Αγία Τριάδα απέχει 17 περίπου χιλιόμετρα νοτιοανατολικά από το Ρέθυμνο  με εύκολη πρόσβαση είτε μέσω Άδελε  είτε μέσω της μονής Αρκαδίου.

Σε μια διαδρομή μέσα από τους ελαιώνες, προσεγγίζοντας τα Χάρκια, το τοπίο μετατρέπεται σε άγριο και βραχώδες. Χτισμένο σε υψόμετρο 530 μέτρων, το χωριό είναι ένας ορεινός οικισμός με πέτρινα σπίτια και στενά σοκάκια. Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνταν κυρίως με την κτηνοτροφία, αλλά η παραγωγή του χαρκιανού ανθότυρου, το σήμα κατατεθέν της περιοχής, έχει σταματήσει. Όπως και η παραγωγή και εμπορία κάρβουνου. Πλέον οι οικονομικοί πόροι των κατοίκων στηρίζονται στην παραγωγή λαδιού και κρασιού. Δυτικά του χωριού, σώζεται σαν τοπωνύμιο ο Ανεμόμυλος, κάτι που υπονοεί και αυτή τη δραστηριότητα.

Για την ονομασία του χωριού έχουν ακουστεί διάφορες εκδοχές. Πιθανόν να ονομάστηκε έτσι από τα χαλκεία-σιδηρουργεία όπου στην κρητική διάλεκτο αναφέρονται ως χαρκίδια, ή το όνομα αναφέρεται στην παλιότερη ενασχόληση των Χαρκιανών όπου παρασκεύαζαν κάρβουνα. Μία άλλη εκδοχή συνδέει το όνομα του χωριού με τα χαράκια που σημαίνει βράχοι στην κρητική διάλεκτο. Η παλαιότερη καταγεγραμμένη αναφορά για τα Χάρκια είναι του 1577, με τις επόμενες μέσα στους αιώνες να αποδεικνύουν ότι το χωριό διατηρεί αναλλοίωτη την ονομασία του από το 16ο αιώνα.

Είναι άγνωστο πότε η περιοχή κατοικήθηκε για πρώτη φορά, αλλά σε ανασκαφές που έγιναν την τη δεκαετία του 1990, 2 χιλιόμετρα ανατολικά των Χαρκίων, προς το χωριό Καβούσι , εντοπίστηκαν αρχιτεκτονικά κατάλοιπα μινωικής εποχής, ενώ θεωρείται σίγουρη η ύπαρξη οικισμού την εποχή της αραβικής κυριαρχίας της Κρήτης (824-961).

Από τα αρχιτεκτονικά αξιοθέατα σημαντικό είναι το παλιό σχολείο και η εκκλησία της Αγίας Άννας με την μεγάλη δάφνη στον περίβολο και τις εικόνες του τέμπλου, αναγεννησιακής τεχνοτροπίας, του 19ου αιώνα. Επίσης, υπάρχει η εκκλησία του Αγίου Αντωνίου στο πάνω μέρος του χωριού, ενώ στο λόφο Κεφάλι υπάρχει το παρεκκλήσι του Αγίου Νικολάου. Στη νότια έξοδο του χωριού στέκει ένα ηρώο για τους πεσόντες του χωριού. Τα Χάρκια είχαν σημαντική συνεισφορά στους απελευθερωτικούς αγώνες κατά των Τούρκων, αφού πολλοί Χαρκιανοί συμμετείχαν στις κρητικές επαναστάσεις.

Στο χωριό υπάρχουν παραδοσιακά δωμάτια, καφενεία και ταβέρνες, όπου μπορεί ο επισκέπτης να απολαύσει ντόπιους μεζέδες, να πιει τον καφέ του ή και να διαμείνει.