Κρύα Βρύση

Η Κρύα Βρύση βρίσκεται στο νομό Ρεθύμνου κι απέχει 41 χιλιόμετρα από την ομώνυμη πόλη, περίπου 14 χιλιόμετρα από το Σπήλι, σχεδόν 12 χιλιόμετρα από την Αγία Γαλήνη, και συναντάται σε κοντινή απόσταση από τις ακρογιαλιές της Τριόπετρας και της παραλίας Άγιος Παύλος.

 Χτισμένη στους νότιους πρόποδες του όρους Κέδρος  και σε υψόμετρο 520 μέτρων από τη θάλασσα, εντοπίζεται το χωριό της Κρύας Βρύσης, από όπου είναι ορατό κι ένα τμήμα του Λιβυκού πελάγους μέχρι τη Γαύδο.

Η ονομασία του χωριού οφείλεται σε μια πηγή με νερό, που βρίσκεται στη νότια πλευρά του οικισμού.Το χωριό της Κρύας Βρύσης είναι στο σύνολό του βραχώδες με δυνατούς βοριάδες κατά τους θερινούς μήνες, κι αποτελείται από δυο οικισμούς, την Πάνω (Παλαιά) Κρύα Βρύση και την Κάτω (Νέα) Βρύση, που βρίσκεται 1 χιλιόμετρο περίπου νοτιότερα από τον πρώτο.

Δεν είναι γνωστό το πότε πρωτοκατοικήθηκε η Κρύα Βρύση, αλλά πιθανολογείται κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας. Επίσης, η περιοχή δεν κατοικήθηκε ποτέ από ξένους κατακτητές.

Την περίοδο των επαναστάσεων 1866-1869 και 1878 η Κρύα Βρύση συμμετείχε με το «Κρυοβρυσανό μπαϊράκι», ενώ μετά τον πόλεμο του ’40 και κατά τη γερμανική κατοχή, οι κάτοικοι του χωριού πήραν μέρος στην αντίσταση, περιθάλποντας ξένους στρατιώτες, τροφοδοτώντας αντάρτες, και συμμετέχοντας στο δίκτυο διακίνησης πληροφοριών.

Σήμερα, οι κάτοικοι της Κρύας Βρύσης ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία και την καλλιέργεια ελιάς, προσπαθώντας ταυτόχρονα να συντηρήσουν τις παραδόσεις.