Σύγκρια

Η σύγκρια είναι ένας μανιάτικος θεσμός με παμπάλαιες ρίζες, που ξεκίνησε πιθανότατα τον 17ο αιώνα και εφαρμοζόταν μέχρι και τη δεκαετία του 1930. Σύμφωνα με αυτή εάν η πρώτη σύζυγος ενός Μανιάτη δεν έκανε παιδιά ή γεννούσε μόνο θηλυκά, τότε ο άνδρας είχε το δικαίωμα να πάρει μια δεύτερη σύζυγο και να τη φέρει στο σπίτι. Η ονομασία πιθανότατα προέρχεται από τη λέξη συγκυρία (συν και κυρία).

Σαν πράξη η σύγκρια θεωρούνταν δικαιολογημένη και όχι κατακριτέα. Αυτό μπορεί να αιτιολογηθεί στο γεγονός ότι η κοινωνική οργάνωση της Μάνης βασιζόταν στη δύναμη των οικογενειών και κατ’ επέκταση στους άνδρες, που μπορούσαν να την υπερασπιστούν.

Η καινούργια γυναίκα κατά τη συγκρία έπρεπε να είναι νέα και όμορφη για να κάνει όμορφα και δυνατά παιδιά. Η κοπέλα αυτή συνήθως καταγόταν από κατώτερη οικογένεια και η συμφωνία γινόταν με ανταλλάγματα προς αυτή ή τους συγγενείς της.  Συνήθως έδιναν κτήματα, χρήματα ή ακόμα και την αποκατάσταση κάποιων εκ των αδελφών της με μέλη της οικογένειας.

Κατά τη συγκρία, η νόμιμη σύζυγος συμβίωνε με την καινούργια αλλά είχε περισσότερα προνόμια και η σχέση τους θα μπορούσε να παρομοιαστεί με τη σχέση νύφης – πεθεράς. Η καινούργια γυναίκα όφειλε να σέβεται και να υπηρετεί την πρώτη σύζυγο.

Ο μανιάτικος νόμος της σύγκριας ήταν πολύ συγκεκριμένος σχετικά με τους ρόλους της καθεμιάς από τις συζύγους: η δεύτερη γυναίκα ποτέ δεν εμφανιζόταν δημόσια μαζί με την πρώτη, δεν μπορούσε να κάτσει στο τραπέζι για φαγητό μαζί της, είχε ξεχωριστό δωμάτιο ή και σπίτι για να υποδέχεται τους συγγενείς της, ενώ τον ρόλο της οικοδέσποινας σε γιορτές τον αναλάμβανε η πρώτη σύζυγος.

Υπήρχαν περιπτώσεις κατά τις οποίες η πρώτη γυναίκα υιοθετούσε το παιδί της δεύτερης ή το βάφτιζε ούτως ώστε να γίνουν καλύτερες οι σχέσεις μεταξύ των δύο γυναικών. Το παιδί καλούσε και τις δύο γυναίκες μητέρα και μπορούσε να κληρονομήσει την προίκα και της πρώτης συζύγου.

Σε περίπτωση που η δεύτερη σύζυγος δεν αποκτούσε παιδιά, τότε μετά το θάνατο του άντρα, η πρώτη σύζυγος μπορούσε να τη διώξει νόμιμα από το σπίτι. Τρίτη γυναίκα δεν μπορούσε να πάρει κάποιος, διότι εάν δεν είχε καταφέρει να τεκνοποιήσει με τις δύο πρώτες γυναίκες, τότε ήταν αποδεδειγμένη η στειρότητά  του.