Τζαμί Βελί Πασά

Το Τζαμί Βελί Πασά είναι ένα κτίριο στο νομό Ρεθύμνου , στην ομώνυμη πόλη  και συγκεκριμένα στην περιοχή Μασταμπάς.

Χτισμένο στα ερείπια του Καθολικού ναού του Αγίου Ονούφριου, το Τζαμί Βελί Πασά βρισκόταν μέσα στο μουσουλμανικό νεκροταφείο και περιβαλλόταν από τούρκικο μοναστήρι (τεκέ), από το οποίο σώζονται δεκατρία κελιά στη δυτική πλευρά, τα οποία πρόσφατα αναστηλώθηκαν. Ο τεκές χτίστηκε από το Βελί Πασά το 1651, χρονολογία πιθανή και για την ίδρυση του τεμένους.

Στη νοτιοδυτική γωνία του Τζαμιού Βελί Πασά υπάρχουν ερείπια ενός συγκροτήματος, στο ισόγειο του οποίου πρέπει να στεγάζονταν γραφείο, ηγουμενείο και χώρος υποδοχής και στο ανώγειο ξενώνας και βιβλιοθήκη.

Το Τζαμί Βελί Πασά ή αλλιώς και Τζαμί Μασταμπά, έχει τετραγωνική κάτοψη και στεγάζεται με εννέα τρούλους, ενώ αυτό που εντυπωσιάζει είναι το θύρωμα με ανάγλυφη μια κληματαριά και ο μιναρές του 1789 που είναι ο παλαιότερος σωζόμενος στο Ρέθυμνο. Η αυλή και ο κήπος του στα χρόνια της ακμής του ήταν κατάφυτοι με καρποφόρα δέντρα και αρωματικά φυτά.

Το Τζαμί Βελί Πασά λειτουργεί ανακαινισμένο ως Παλαιοντολογικό Μουσείο Ρεθύμνου, αποτελώντας παράρτημα του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Αθήνας του ιδρύματος Γουλανδρή, με βασικό υλικό την παλαιοντολογική συλλογή του Δήμου Ρεθύμνου.