Χαμαλεύρι

Το Χαμαλεύρι είναι ένα χωριό στο νομό Ρεθύμνου, κοντά στους οικισμούς Αστέρι, Σφακάκι  και Σταυρωμένος, ενώ απέχει 13 περίπου χιλιόμετρα ανατολικά από το Ρέθυμνο. Μάλιστα, μαζί με αυτά τα χωριά αποτελούν μία εκτεταμένη αρχαιολογική περιοχή. Από τις ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν εκεί, αναδείχτηκε μια εκτεταμένη εγκατάσταση με ζωή από την πρωτομινωική περίοδο ΙΙΙ (περίπου 2.000 π.Χ.) έως τα χριστιανικά χρόνια.

Το Χαμαλεύρι εμφανίζεται στις ενετικές απογραφές και αναφέρεται με το όνομα Chamalevri ήδη από το 1577.

Στην επανάσταση του 1866 το Χαμαλεύρι, όπως και το γειτονικό Αστέρι, λεηλατήθηκαν από τους Τούρκους, που κατέστρεψαν ολοσχερώς τα σπίτια των χριστιανών.

Στην περιοχή σήμερα υπάρχουν ξενώνες, βίλες και ενοικιαζόμενα διαμερίσματα, ενώ σε πολύ κοντινή απόσταση βρίσκονται κάποιες από τις πολλές και πανέμορφες παραλίες του βόρειου Ρεθύμνου όπου ο εισκέπτες μπορούν να απολαύσουν τα νερά τους, όπως η παραλία Σταυρωμένου και η παραλία Σφακάκι.

Από τα αξιοθέατα του χωριού, δεσπόζει ο Πύργος Χαμαλευρίου, ένα κτίριο εξαιρετικής αρχιτεκτονικής που χτίστηκε από τους Ενετούς τον 15ο αιώνα και πιθανόν χρησιμοποιήθηκε σαν φάρος επικοινωνίας λόγω της θέσης και της εξαιρετικής θέας του προς τη θάλασσα, το ρέμα και την πεδιάδα της περιοχής, καθώς και τα βουνά της ενδοχώρας του Ρεθύμνου. Αργότερα, ο Πύργος χρησιμοποιήθηκε από τους Τούρκους ως ορμητήριο εναντίον των ανταρτών της περιοχής, και στις αρχές του 1900 με την απελευθέρωση της Κρήτης περιήλθε στην οικογένεια των σημερινών ιδιοκτητών.

Οικισμός Χαμαλεύρι υπάρχει και στο νομό Χανίων.